«Αφαιρέθηκαν» 5 ψήφοι του ΕΛΑΜ στη Λευκωσία και άλλαξαν 4 βουλευτές Παγκύπρια

Πολλοί ισχυρίζονται ότι στις εκλογές εξελέγη βουλευτής με 280 ψήφους. Αυτό, δεν ισχύει. Είναι η Άμεση Δημοκρατία που εξέλεξε βουλευτή στην Πάφο με 1.122 ψήφους και ποσοστό 3,3%, θέση που κατέλαβε ο πρώτος της υποψήφιος σε σταυρούς προτίμησης κ. Μπάρος. 

Το ερώτημα που θα έπρεπε να τίθεται είναι άλλο: Θα έπρεπε η Άμεση Δημοκρατία να έχει βουλευτή στην Πάφο, ή θα έπρεπε να τον είχε στην Κερύνεια, όπως αρχικά φαινόταν; 

Και το ευρύτερο ερώτημα: Μέχρι πότε θα συνεχίζει η εγκληματική και αντιδημοκρατική διαστροφή της 3^ης κατανομής, που επιμένουν τα κοινοβουλευτικά κόμματα να μην αλλάζουν;

Ας τα πάρουμε όμως ένα, ένα. 

Μεταξύ των ωρών 10 και 12 το βράδυ, ενώ είχαμε ήδη φτάσει από τις 10 στο 100% των ψήφων με βάση την Επίσημη Ιστοσελίδα των Εκλογών, άλλαξαν κατά λίγους ψήφους τα αποτελέσματα αριθμού κομμάτων στη Λευκωσία, χωρίς όμως να αλλάζει το σύνολο των ψηφισάντων, που θα δικαιολογούσε κάτι τέτοιο. Μεταξύ αυτών των μικροαλλαγών, υπήρχε και μια αλλαγή πέντε μόλις ψήφων η οποία αποδείχθηκε τεράστιας κρισιμότητας στην κατανομή των εδρών στις Επαρχίες. Αυτή του ΕΛΑΜ. 

Το ΕΛΑΜ, λοιπόν, βρέθηκε τα μεσάνυχτα με 13,671 ψήφους στη Λευκωσία, πέντε λιγότερους από τους 13,676 με τους οποίους εμφανιζόταν 2 ώρες προηγουμένως, πάλι στο 100% των ψήφων. 

Αυτή η διαφοροποίηση και μόνο, προκάλεσε την αλλαγή στην εκλογή 4 βουλευτών σε ολόκληρη την Κύπρο. Έτσι εκλέγηκαν:

ΕΛΑΜ: ο Ανδρέας Παπαχαραλάμπους στη Λευκωσία, αντί του Μιχάλη Μιχαήλ στην Πάφο,

ΔΗΣΥ: ο Μιχάλης Κουνούνης στη Λεμεσό, αντί της Αναστασίας Ανθούση στη Λευκωσία,

ΔΗΚΟ: ο Αδάμος Ασπρής στην Κερύνεια, αντί της Εύης Τσολάκη στη Λεμεσό,

Αμ. Δημ.: ο Δημήτρης Μπάρος στην Πάφο, αντί του Κωνσταντίνου Κυπριανού στην Κερύνεια. 

Λογικά, όποιος με διαβάζει, θα διερωτάται πως είναι δυνατόν να γίνει αυτό; Και όμως είναι. Ο λόγος, με μια πρόταση, είναι επειδή στις 10 το ΕΛΑΜ εξασφάλιζε 2 ολόκληρες έδρες στη Λευκωσία από την 1^η κατανομή χωρίς να του μένουν υπόλοιπα, ενώ στις 12 εξασφάλιζε μόνο μια έδρα στη Λευκωσία από την 1^η κατανομή και ένα πολύ μεγάλο υπόλοιπο για να χρησιμοποιήσει στη 2^η και 3^η κατανομή.  

Θα προσπαθήσω να το αναλύσω όσο πιο απλά γίνεται. 

Η δεύτερη κατανομή και η διεργασία των υπολοίπων. 

Καταρχήν, να ξεκαθαρίσουμε ότι η διαφοροποίηση δεν άλλαξε το πόσες έδρες παγκύπρια εξασφάλισε κάθε κόμμα. Αυτό που άλλαξε είναι το σε ποια επαρχία τις κέρδισε.  

Στην Κύπρο οι κατανομές γίνονται σε τρεις φάσεις:

Η πρώτη κατανομή γίνεται σε επαρχιακό επίπεδο. Διαιρούνται σε κάθε επαρχία όλα ανεξαίρετα τα έγκυρα ψηφοδέλτια δια τον αριθμό των εδρών και βγαίνει το επαρχιακό εκλογικό μέτρο. Την περασμένη Κυριακή το μέτρο στην Λευκωσία ήταν 6,838 ψήφοι (129923 έγκυρα/19 έδρες = 6878.053). 

Στις 10 το βράδυ, όταν το ΕΛΑΜ εμφανιζόταν να έχει 13,676 ψήφους στη Λευκωσία, εξασφάλιζε ακριβώς, στην ψήφο, δύο έδρες από την πρώτη κατανομή (13678/6838=2). Αυτό σήμαινε ότι θα κέρδιζε μια επιπλέον έδρα από την 1^η κατανομή στη Λευκωσία αλλά θα είχε 0 υπόλοιπα από αυτή την επαρχία για να «κουβαλήσει» μαζί του στη 2^η και 3^η κατανομή.

Στις 12 το βράδυ, όταν το ΕΛΑΜ εμφανίστηκε μειωμένο στη Λευκωσία κατά 5 ψήφους 13,671, έπαψε να εξασφαλίζει 2 ολόκληρες έδρες από την 1^η κατανομή, αλλά μόνο μία (13671/6838=1.9993). Απέκτησε ταυτόχρονα και ένα τεράστιο υπόλοιπο 6,833 ψήφων από τη Λευκωσία, για να κουβαλά μαζί του στη 2^η και 3^η κατανομή. Έτσι είχε τελικά τον πρώτο λόγο έναντι των άλλων κομμάτων στην επαρχία και η Λευκωσία τον πρώτο λόγο στην κατάταξη των υπολοίπων έναντι των άλλων επαρχιών εντός του ΕΛΑΜ. Τελικό αποτέλεσμα, ήταν οι έδρες του ΕΛΑΜ στη Λευκωσία να γίνουν 3, μία σε κάθε κατανομή, αντί δύο έδρες στη Λευκωσία και μια έδρα στην Πάφο. 

Πως επηρέασε αυτό τα άλλα κόμματα;

Στη δεύτερη κατανομή, μαζεύονται όλα τα αδιάθετα υπόλοιπα από όλα τα κόμματα που έλαβαν πάνω από 3.6% παγκύπρια. Το άθροισμα των υπολοίπων αυτών, διαιρείται με τις αδιάθετες έδρες και ορίζεται το παγκύπριο μέτρο της 2^ης κατανομής. 

Έτσι, στις 10 το βράδυ και με το αποτέλεσμα να φαίνεται στο 100%, από την 1^η κατανομή είχαν διατεθεί 31 έδρες και απέμεναν 25. Το σύνολο των υπολοίπων ήταν 102,460 και το μέτρο 4,098. 

Στις 12 το βράδυ, μετά τη διαφοροποίηση, από την 1^η κατανομή είχαν διατεθεί 30 έδρες (μια λιγότερη, αυτή του ΕΛΑΜ στη Λευκωσία) και απέμεναν 26. Το σύνολο των υπολοίπων ήταν 109,293 και το μέτρο 4,203.

Για να γίνει η δεύτερη κατανομή, τα παγκύπρια υπόλοιπα του κάθε κόμματος διαιρούνται με το νέο μέτρο και έτσι καθορίζονται οι έδρες που θα λάβει. Ταυτόχρονα όμως, γίνονται και άλλες δύο κατατάξεις:

• Η πρώτη κατάταξη είναι των κομμάτων που θα συμμετάσχουν στη 2^η κατανομή, με βάση των αριθμό των υπολοίπων τους. Αυτή η κατάταξη θα καθορίσει τη σειρά με την οποία θα εξασφαλίζουν έδρες. Αφού πάρουν όσοι δικαιούνται την πρώτη τους έδρα με αυτή τη σειρά, προχωράμε στη δεύτερη έδρα κοκ. 

• Η δεύτερη κατάταξη αφορά στο κάθε κόμμα ξεχωριστά και είναι η κατάταξη των επαρχιών του, με βάση το τι υπόλοιπο έχουν σε κάθε μία. Αυτή θα καθορίσει το σε ποια επαρχία θα εξασφαλίσει έδρα το κόμμα, κάθε φορά που έρχεται η σειρά του, νοουμένου ότι στην επαρχία αυτή υπάρχουν ακόμα διαθέσιμες έδρες. Αν δεν υπάρχουν, προχωρά στην επαρχία με το αμέσως επόμενο μεγαλύτερο υπόλοιπο κοκ. 

Η αλλαγή που έγινε, άλλαξε αυτές τις κατατάξεις. Το ΕΛΑΜ που ήταν πέμπτο κόμμα στη σειρά της κατάταξης των παγκύπριων υπολοίπων των κομμάτων, έγινε τρίτο, ενώ η Λευκωσία κατέστη η πρώτη του επαρχία σε υπόλοιπα. 

Πως γινόταν η κατανομή στις δέκα το βράδυ

Τι θα γινόταν αν δεν αφαιρούνταν οι 5 ψήφοι από το ΕΛΑΜ στη Λευκωσία;

Έτσι, αν δεν γινόταν η μείωση κατά 5 ψήφους του ΕΛΑΜ στη Λευκωσία, εάν δηλαδή εξασφάλιζε τις 2 έδρες στη συγκεκριμένη επαρχία από την πρώτη κατανομή, θα είχαμε την ακόλουθη αλληλουχία γεγονότων, όπως άλλωστε υπολογίζονταν στις 10 το βράδυ των εκλογών, με το αποτέλεσμα στο 100% και τους ψηφίσαντες ακριβώς τους ίδιους:

1. το ΕΛΑΜ, στη δεύτερη κατανομή, θα εξασφάλιζε την τρίτη έδρα που θα δικαιούταν στην Πάφο και ο υποψήφιος του Μιχάλης Μιχαήλ θα ήταν βουλευτής, αντί του κ Χαμπουλά στη Λεμεσό. Ο κ. Χαμπουλάς θα εκλεγόταν αργότερα, στην 3^η κατανομή. 

• εξαιτίας αυτού, η Άμεση Δημοκρατία θα εξασφάλιζε την τρίτη έδρα που θα δικαιούταν στην Κερύνεια, εφόσον οι βουλευτές της Πάφου θα είχαν ήδη συμπληρωθεί, από το ΕΛΑΜ. Στην Κερύνεια θα εκλεγόταν ο κ. Κωνσταντίνος Κυπριανού, αντί του κ. Μπάρου στην Πάφο. 

• εξαιτίας της έδρας της Άμεσης Δημοκρατίας στην Κερύνεια, το ΔΗΚΟ θα έπαιρνε την πέμπτη έδρα που θα δικαιούταν στη Λεμεσό, εφόσον εκείνες της Κερύνειας θα είχαν συμπληρωθεί από την Άμεση Δημοκτρατία. Στη Λεμεσό θα εκλεγόταν η κα Εύη Τσολάκη, αντί του κ. Ασπρή στην Κερύνεια. 

Ταυτόχρονα, το ΕΛΑΜ έγινε πρώτο στη σειρά της τρίτης κατανομής, λόγω των μεγάλων υπολοίπων που είχε μετά την αφαίρεση των 5 ψήφων στη Λευκωσία. Εάν η αφαίρεση δεν είχε γίνει, στην 3η κατανομή το ΕΛΑΜ θα εξασφάλιζε τη δεύτερη του έδρα στη Λεμεσό (Ευγένιος Χαμπουλάς), αντί την τρίτη έδρα στη Λευκωσία (Ανδρέας Παπαχαραλάμπους). Η έδρα της Λευκωσίας, θα είχε πάει στον ΔΗΣΥ, ο οποίος θα την κατοχύρωνε πριν έρθει η σειρά του ΕΛΑΜ. Έτσι, βουλευτής θα ήταν η κα Αναστασία Ανθούση. 

Πως έγινε τελικά η κατανομή

Στους πίνακες πιο πάνω μπορείτε να δείτε πως έγινε τελικά η κατανομή των εδρών και πως θα γινόταν αν δεν υπήρχε η διαφοροποίηση. Και πως, κάτι που φαίνεται τόσο μικρό (5 ψήφοι), προκάλεσε πλήρη ανατροπή στο πως εκπροσωπούνται τα κόμματα ανά επαρχία και άλλαξε άρδην τη δυνατότητα 8 πολιτικών να αντιπροσωπεύουν όσους τους ψήφισαν. 

Είναι δύσκολοι οι πίνακες, αλλά είναι πολύπλοκο το σύστημα. Με κόκκινο θα δείτε τις επίμαχες διαφοροποιήσεις.

Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν ισχυρίζομαι ότι έγινε κάτι μεμπτό, για τον πολύ απλό λόγο ότι δεν έχω τέτοια στοιχεία. Είναι θέμα των επηρεαζόμενων να προβούν σε ενστάσεις ή καταφυγή στο δικαστήριο, εάν εκείνοι πιστεύουν ότι έχουν αδικηθεί. 

Ως πολίτης όμως, για μια τόσο «λεπτή» και αξιοπερίεργη – τουλάχιστον – διαφοροποίηση, που προκάλεσε τέτοιες εκτεταμένες ανατροπές, θεωρώ λογική την απαίτηση για να δοθεί από τον Γενικό Έφορο Εκλογής κ. Ελίκκο Ηλία μια λογική και πειστική εξήγηση. Εξήγηση που, μέχρι τώρα, ούτε έχει δοθεί, ούτε έχει δημοσίως ζητηθεί. 

Το έγκλημα της τρίτης κατανομής

Στην τρίτη κατανομή, συμμετέχουν μόνο τα κόμματα που εξασφάλισαν πάνω από το 7.2% των ψήφων. Δικαίωμα συμμετοχής σε αυτή, στις εκλογές της περασμένης Κυριακής, είχαν μόνο ο ΔΗΣΥ, το ΑΚΕΛ, το ΕΛΑΜ και το ΔΗΚΟ. 

Αφορά τις λίγες έδρες που απομένουν μετά και τη 2^η κατανομή. Συνήθως είναι τρεις, αλλά όχι απαραίτητα. 

Τις έδρες και τη σειρά κατάταξης μεταξύ των κομμάτων στην 3^η κατανομή, τις καθορίζουν τα παγκύπρια υπόλοιπα που μένουν, μετά την ολοκλήρωση της 2^ης κατανομής. Αυτό είναι ορθό και λογικό. 

Μέσα στα ίδια τα κόμματα όμως, για το σε ποια επαρχία θα πάρουν την έδρα της 3^η κατανομής εάν την εξασφαλίσουν, εφαρμόζεται η κατάταξη που έγινε στην αρχή της 2^ης κατανομής! Δεν αφαιρούνται πρώτα τα υπόλοιπα που χρησιμοποιήθηκαν από την 2^η κατανομή για να προκύψει νέα σειρά. 

Έτσι, κάποιοι ψηφοφόροι «ψηφίζουν» 2 φορές για το σε ποια επαρχία θα δοθούν αυτές οι έδρες και κάποιοι δεν «ψηφίζουν» καθόλου. 

Είναι σε πολλές εκλογές που είχαμε ως αποτέλεσμα δημοκρατικά «εγκλήματα» εξαιτίας αυτής της εκτρωματικής και αντιδημοκρατικής πρόνοιας του εκλογικού νόμου. Πρόσφατο παράδειγμα ο ΔΗΣΥ στην Κερύνεια το 2021. Ενώ ήταν δεύτερο κόμμα στην Επαρχία αυτή εξέλεξε 2 από τους 3 βουλευτές της. Αντίθετα, το ΔΗΚΟ που ήταν τρίτο κόμμα και σε μικρή απόσταση δεν εξέλεξε βουλευτή. Ο λόγος ήταν ότι τα ίδια (μεγάλα) υπόλοιπα του ΔΗΣΥ στην Κερύνεια χρησιμοποιήθηκαν μία φορά στη 2^η και μία φορά στην 3^η κατανομή. Έτσι ο ΔΗΣΥ πήρε δύο έδρες στη μικρή επαρχία, αντί μίας και άλλης μίας στη Λευκωσία, ενώ το ΔΗΚΟ πήρε την έδρα στη Λευκωσία αντί στην Κερύνεια. 

Δεν έχει καμία σημασία ότι έτσι την ερμήνευσε το 1981 το δικαστήριο στην υπόθεση Ζαχαριάδης. Η Βουλή είχε 45 χρόνια από τότε να αλλάξει τη συγκεκριμένη πρόνοια. Η Βουλή δεν είναι κάποιος αδύναμος φορέας, αυτή κρατάει και το μαχαίρι και το πεπόνι. Αυτή είναι που φτιάχνει τους νόμους, όπως το δικαστήριο επισημαίνει κάθε φορά που από τότε κάποιος προσφεύγει. Αυτή είναι που δεν αλλάζει την πρόνοια. 

Είχα επιχειρήσει, στο σύντομο διάστημα που ήμουν βουλευτής, να πετύχω μια συνεννόηση για να προχωρούσαμε στην αναγκαία και δημοκρατική αυτή διόρθωση. Με το πρόσχημα ότι οι εκλογές θα ήταν κοντά, η πρωτοβουλία μου δεν είχε βρει ανταπόκριση. Χαίρομαι για την τοποθέτηση προχθες του κ. Αχιλλέα Αιμιλιανίδη για το θέμα, την οποία συμμερίζομαι και παραθέτω πιο κάτω. 

Και αν με ρωτάτε γιατί αυτή η πρόνοια δεν αλλάζει; Υποψιάζομαι, διότι τα κόμματα θέλουν τους υποψηφίους τους των μικρών επαρχιών να ελπίζουν στο «θαύμα» της ρουλέτας της 3^ης κατανομής, για να τρέχουν για ψήφους.   

Κάπου όμως…. Φτάνει!

Αλλάξτε την αντιδημοκρατική πρόνοια, Τώρα!

Εκλογική μεταρρύθμιση

Εδώ και χρόνια συζητείται η εκλογική μεταρρύθμιση. Κανείς όμως δεν έχει την τόλμη να την κάνει δημόσια. Η αλήθεια βέβαια είναι, ότι μια σοβαρή αλλαγή πιθανόν να απαιτεί και αύξηση των βουλευτών, γεγονός που φοβίζει όποιον την σκέφτεται, διότι ο λαϊκισμός είναι πιθανόν να τον «πάρει με τις πέτρες». 

Υπάρχουν 3 θέματα, τα οποία απλά θα θέσω, ελπίζοντας ότι θα υπάρχει το έδαφος για να τα συζητήσουμε στο μέλλον:

• Βουλευτές Επικρατείας σε συνδυασμό με Βουλευτές Επαρχίας (παραλλαγή Γερμανικού μοντέλου)

Με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται ισορροπία μεταξύ βουλευτών που είναι πιο πολιτικοί και ασχολούνται με τα μεγάλα ζητήματα, μαζί με βουλευτές που είναι πιο «κοντά στον κόσμο». Μειώνεται παράλληλα η επιρροή της «πελατειακής σχέσης» στην εκλογή βουλευτών. 

• Επαρχία Τροόδους 

Οι Βρετανοί, στην αποικιοκρατία, είχαν Επαρχία Τροόδους και είχαν δίκιο. Είναι διαφορετικά τα ζητήματα που απασχολούν τις ορεινές μας περιοχές από τις πόλεις. Πιο κοντά είναι οι ανάγκες της Κακοπετριάς με την Κυπερούντα, από τις σχέσεις τους με τη Λευκωσία και τη Λεμεσό αντίστοιχα. 

• Εκλογικές Περιφέρειες αντί Επαρχίες

Σε αυτή τη φιλοσοφία, όπου υπάρχουν και Βουλευτές Επικρατείας, θα μπορούσαν οι επαρχίες να χωριστούν σε μικρότερες εκλογικές περιφέρειες (constituencies). Κάτι τέτοιο θα εφάρμοζε καλύτερα την αρχή της επικουρικότητας, όπου οι θεσμοί (οι βουλευτές σε αυτή την περίπτωση), βρίσκονται ακόμη πιο κοντά στους πολίτες. 

• Αύξηση των βουλευτών σε 72 (Συνταγματικά 90, 72 Ελληνοκύπριοι, 18 Τουρκοκύπριοι).

Η αύξηση των βουλευτών ουσιαστικά σε 72 είναι μάλλον απαραίτητη για να γίνουν αυτά που αναφέρονται πιο πάνω, αλλά και για να λειτουργεί πιο εύρυθμα η βουλή με βάση τις πολύ αυξημένες εσωτερικές και εξωτερικές υποχρεώσεις της, όπως διαμορφώνονται πλέον. Είμαστε μεν μικρή χώρα, αλλά ούτε οι διαδικασίες μας ούτε οι ανάγκες είναι διαφορετικές από αυτές μιας μεγάλης χώρας. 

Μεταρρύθμιση στη λειτουργία της Βουλής

Σε όλα αυτά τα θέματα, βέβαια, θα πρέπει να προστεθεί και η ανάγκη μεταρρυθμίσεων στη Βουλή. Με κυριότερη το να γίνεται με διαφανή τρόπο η λειτουργία των κοινοβουλευτικών επιτροπών όπου παράγεται και το μεγαλύτερο κοινοβουλευτικό έργο. Η μη πρόσβαση των πολιτών στις συνεδρίες των επιτροπών, η μη μετάδοσή τους από το διαδικτυακό κανάλι της Βουλής, όχι μόνο είναι βρίθει αδιαφάνειας, αλλά ταυτόχρονα υπονομεύει όσους βουλευτές πράγματι εργάζονται και εκπληρούν την αποστολή που τους ανέθεσαν οι πολίτες. Αλλά και αυτονόητες θεσμικές διαδικασίες, όπως η δήλωση της οποιασδήποτε σύγκρουσης συμφέροντος υπάρχει πριν από τη συζήτηση κάθε θέματος.